Landschap en Omgeving

De gemeente Voorst ligt tussen de Veluwe enerzijds en de IJsselvallei anderzijds. De gemeente bestaat uit twaalf kernen: Bussloo, Klarenbeek, Nijbroek, Posterenk, Steenenkamer, Terwolde, Teuge, Twello, De Vecht, Voorst, Wilp en Wilp-Achterhoek. De ligging zorgt voor een grote diversiteit aan landschappen. Dat maakt een bezoek aan de gemeente Voorst afwisselend en attractief. De landschappen zijn ook nog een verrijkt met een grote hoeveelheid grote en kleinere gemeentelijke en rijks monumenten. De gemeente Voorst is trots op haar monumenten en maakt zich sterk voor de instandhouding van haar monumenten en in bredere zin voor haar cultuurhistorie.

In het noorden van de gemeente treft u aan de kant van de IJssel de oeverwal aan. De noord-zuid gerichte oeverwal bestaat uit zandige afzettingen van de IJssel en vormt de overgang tussen het licht glooiende dekzandgebied en de uiterwaarden van de IJssel. De hooggelegen, vruchtbare oeverwallen waren voor de mens aantrekkelijke woonplaatsten. Er werden talrijke boerderijen, nederzettingen, kronkelende wegen (die de oeverwal volgden), onregelmatig gevormde akkers en boomgaarden aangelegd. De dorpen op de oeverwal zijn vaak rond een cluster van boerderijen ontstaan.

Gemeentedemo afbeelding


Naast de oeverwal komt u in het noorden van de gemeente ook de veenontginning Nijbroek en de uiterwaarden tegen.

Voor de omgeving van Nijbroek zijn de haaks op elkaar staande hoofdrichtingen van ontginningsbases, zoals wegen en kavels kenmerkend. Vooral in het zuiden van de ontginningseenheid Nijbroek vindt u een zeer regelmatige verkaveling, met kenmerkende slagen van 60 bij 2250 meter. De verkavelingen en de wegen vormen min of meer een rooster. Langs de ontginningsassen Veluwse dijk, Middendijk en Zeedijk ontstond geleidelijk aan verspreide bebouwing, vaak op pollen (verhogingen). Aan de Middendijk groeide verspreide bebouwing uit tot de kern Nijbroek.

In de uiterwaarden komen fraaie restanten van oude hanken (oude riviergeulen) nog voor in de Keizers- en Stobbenwaarden en Duurse Waarden. Namen op waard en weerd zijn overigens karakteristiek voor de uiterwaarden en stroomgordels. Met een waard werd vroeger een gebied aangeduid dat aan alle kanten omringd was door oude en jonge rivierlopen. De vruchtbare, kalkrijke gronden van de uiterwaarden zijn grotendeels al eeuwenlang in gebruik als weiland. De weilanden zijn van groot belang voor weidevogels en ganzen.

Gemeentedemo afbeelding


Verder naar het zuiden treft u de overgang aan naar de kampenontginningen en zogenaamde broeken aan. Een kamp is een kleine individuele akker, ook wel éénmans-es’ genoemd, waarbij ieder gezin zijn eigen bouwland bewerkte. Om de akkers af te schermen tegen vee en wild werden ze omgeven met houtwallen en houtsingels. Boerderijen lagen veelal verspreid aan de rand van de akkertjes. Wegen volgden de hogere delen in het landschap en hadden hierdoor een bochtig verloop. De lage delen van de kampenontginningen zijn vaak heel bijzondere landschappen. Vrijwel alle landgoederen rond het dorp Twello bevinden zich in dit gebied.

De broeken zijn als geheel te herkennen aan de kenmerkende verkaveling, die meestal fijnmazig is: de kavels of slagen zeer lang en er zijn veel sloten nodig om het gebied bruikbaar te maken. Een deel van deze gebieden kende behalve sloten ook veel hagen. Omdat in de zomer de sloten droogvielen, moest een aanvullende veekering aangelegd worden.

Gemeentedemo afbeelding

Wandelen en Fietsen

De genoemde landschappen lenen zich bij uitstek voor wandel en fietstochten. Rechts bovenaan de pagina staan een aantal links naar sites met meer informatie over de landschappen in de gemeente Voorst en sites die wandel- en/of fietsroutes beschrijven.  

Stuur door

Stuur dit artikel door

stuurartikeldoor

Data