De gemeente Voorst sluit 2025 af met een financieel voordeel, maar kijkt tegelijk aan tegen oplopende tekorten in de komende jaren. Dat maakt de gemeente duidelijk in de Jaarstukken 2025 en de Voorjaarsrapportage 2026 die het college heeft gepresenteerd. Voor 2026 voorzien we een positief resultaat, maar structureel staan de gemeente-financiën onder druk.
De Jaarstukken 2025
De jaarrekening over 2025 sluit met een positief resultaat van € 2,16 miljoen aanzienlijk hoger dan vooraf werd verwacht. Na eerdere bijstellingen ging het college in eerste instantie uit van een voordeel van € 279.700 waardoor het uiteindelijke resultaat nu ruim € 1,8 miljoen positiever uitvalt.
Dit voordeel is grotendeels het gevolg van incidentele meevallers. Zo ontving de gemeente extra middelen voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne (€ 1.046.000), waren er nabetalingen vanuit het gemeentefonds (€ 481.700) en vielen de inkomsten uit leges voor omgevingsvergunningen hoger uit dan geraamd (€ 487.900). Ook waren de kosten voor Wmo-voorzieningen lager, met name bij hulpmiddelen en woon- en vervoersvoorzieningen (€ 438.000).
Daarnaast vielen de kosten voor personeel en externe inhuur fors lager uit dan begroot (€ 1,24 miljoen). Dit hangt samen met een meer bewuste en kritischer inzet van externe capaciteit. De gemeente stuurt hier sinds 2025 actiever op, mede in het kader van de eerder door de gemeenteraad vastgestelde taakstelling op de ‘overhead’-kosten. Dit heeft zichtbaar effect gehad op de uitgaven.
Tegenover deze positieve ontwikkelingen staat echter een belangrijke tegenvaller. De gemeente heeft € 1,6 miljoen extra moeten toevoegen aan de voorziening voor wethouderspensioenen. Deze verplichte aanvulling hangt samen met de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel per 2028, waarbij de pensioenverplichtingen worden overgedragen aan het ABP. Door deze wijziging moet de gemeente de toekomstige verplichtingen nu al volledig financieel afdekken.
Naast deze grotere afwijking zijn er ook binnen diverse andere beleidsvelden kleinere mee- en tegenvallers ontstaan.
Aan de gemeenteraad stellen wij nu voor om een gedeelte van het positieve resultaat toe te voegen aan een specifieke reserve en een deel aan de algemene reserve.
De Voorjaarsrapportage 2026
In de voorjaarsrapportage rapporteert het college over de actuele ontwikkelingen in het lopende begrotingsjaar. Het college doet verschillende voorstellen om bij te sturen. Een belangrijk aandachtspunt is de woningbouwopgave.
De gemeenteraad heeft in januari 2026 het ‘Kader Volkshuisvesting 2026–2027’ vastgesteld, waarin is besloten de woningbouwambitie te verhogen van het bouwen van 90 woningen per jaar naar het bouwen van 125 woningen per jaar.
Deze opschaling is nodig vanwege stijgende woningprijzen, de toenemende vraag naar betaalbare woningen en de vergrijzing. Om deze ambitie waar te maken, is structureel extra personele capaciteit nodig. Door de groeiende omvang én complexiteit van de woningbouwopgave – onder meer door regelgeving, netcapaciteit en participatie – is uitbreiding noodzakelijk. De kosten worden deels opgevangen via een bestemmingsreserve en deels vanuit opbrengsten die wij verkrijgen bij functieverandering van gronden voor bijvoorbeeld woningbouw. Desondanks is er voor die kosten toch ook nog structurele dekking nodig binnen de begroting.
Daarnaast stijgen de kosten voor het onderhoud van het openbaar groen door hogere energie-, loon- en materiaalkosten. Ook investeert de gemeente structureel in een sterke en weerbare crisisorganisatie. Dit is nodig om in noodsituaties snel en adequaat te kunnen handelen en om de continuïteit van belangrijke gemeentelijke processen te waarborgen.
Voor een aantal eenmalige uitgaven stelt het college voor om de algemene reserve in te zetten. Hierdoor drukken deze investeringen niet op de structurele begroting. Het gaat hierbij onder meer om de oprichtingskosten van een sportbedrijf en verdere digitalisering van een toekomstbestendige gemeentelijke dienstverlening.
De gemeente ontvangt daarnaast specifieke uitkeringen (SPUK) van het Rijk. Deze middelen zijn bedoeld voor concrete taken, zoals inburgering, participatie en zorg (Integraal Zorgakkoord). Deze middelen worden volledig ingezet voor de doelen waarvoor de regelingen zijn ingesteld.
Het financieel meerjarenperspectief laat een gemengd beeld zien. Voor 2026 verbetert het begrotingssaldo naar circa € 229.000 positief. Vanaf 2027 lopen de tekorten op, vooral door een lagere bijdrage uit het gemeentefonds; de belangrijkste inkomstenbron van gemeenten. Het tekort loopt naar verwachting op tot circa € 1,3 miljoen in 2029.
Na de doorrekening van de Meicirculaire 2026 van het gemeentefonds weten wij wat het effect is van de Voorjaarsnota 2026 van het Rijk op onze gemeente.
De Jaarstukken 2025 en de Voorjaarsrapportage 2026 staan geagendeerd voor de rondetafelgesprekken (RTG) op maandag 15 juni vanaf 18.00 uur. De raadsbehandeling zal plaatsvinden in de vergadering van de gemeenteraad op maandag 29 juni vanaf 16.00 uur. De vaststelling van de Jaarstukken 2025 en de Voorjaarsrapportage 2026 is voorzien in de raadsvergadering van maandag 6 juli vanaf 19.30 uur.