Het is een doordeweekse winterdag wanneer we aanbellen bij de familie Visser. Riek Visser (73 jaar) laat ons binnen. In de woonkamer ontmoeten we haar man Rob (81 jaar). Hij zit in zijn stoel voor het raam. Dwars door de woonkamer, tussen hem en de slaapkamer, loopt een dun slangetje; zijn levenslijn.
Rob en Riek zijn beiden longpatiënt. Riek heeft bronchiëctasieën: verwijde bronchiën in haar longen. Een gevolg van haar vroeggeboorte. Door die verwijde bronchiën heeft ze haar hele leven al last van veel slijm en is ze heel gevoelig voor ontstekingen. Haar niet te benijden record staat op 8 longontstekingen in 1 jaar.
Rob heeft COPD. Die diagnose kreeg hij zo’n 10 jaar geleden. Sinds anderhalf jaar zijn de klachten zo erg, dat hij dag en nacht aan het zuurstof zit. Voor het apparaat, een zogenaamde zuurstofconcentrator, is het nodig dat in de woning van Rob en Riek dag en nacht een raam open is. Even de ramen dicht doen als de buurman stookt, is dus niet mogelijk.
“Als longpatiënt heb je sowieso extra behoefte aan frisse lucht. Maar de ramen opendoen levert vaak juist meer klachten op. Zeker als het windstil is, of als de buitenlucht vochtig is (na regen of bij mist), is frisse buitenlucht niet fris,” vertelt Riek.
Gezelligheid om de haard
De koude wintermaanden zijn hét moment waarop veel mensen hun kachel of open haard met hout stoken voor wat extra warmte en gezelligheid. “Heel begrijpelijk, zegt Rob, wij zouden dat óók heel gezellig vinden!”
Maar wanneer er weinig wind is, of als het mistig is, blijven veel ongezonde stoffen in de lucht hangen. Deze rook vervuilt de lucht, in huis en in de directe omgeving. Vooral mensen met longklachten hebben daar veel last van.
“Je denkt toch niet dat ik voor jullie de houtkachel uitlaat?”
Het bespreken van houtstook blijkt een gevoelig onderwerp. “We hebben wel eens geprobeerd het met een buurman te bespreken. Het zou voor ons namelijk al heel veel schelen als mensen niet stoken bij windstil of mistig weer. Zijn reactie getuigde echter van weinig begrip: ‘Je denkt toch niet dat ik voor jullie de houtkachel uitlaat?’ Daar schrokken we heel erg van, je wilt natuurlijk geen ruzie in de buurt. Maar tegelijkertijd hebben we er beiden zo veel last van. We zijn ’s nachts zo benauwd, dat we gewoon niet kunnen slapen,” aldus Riek.
“We hebben wel eens overwogen om te verhuizen naar een appartement 10 hoog. Daar heb je namelijk minder last van vervuilde lucht. Maar we wonen al 24 jaar in Twello en onze dochter woont hier ook, dus we wíllen helemaal niet weg. Als het kon droeg ik wel een astronautenhelm met zuurstoftank, grapt Rob. Dan kon ik gewoon de ramen opengooien, zonder Spaans benauwd te worden. Helaas bestaat die optie niet.”
We gunnen jou je vuur, maar hou rekening met je buur
Een knetterend vuurtje is gezellig, zeker in de donkere wintermaanden. Dat vindt waarschijnlijk iedereen. Maar niet iedereen weet, dat houtrook soms schrijnend veel overlast geeft bij de buren. En als het een beetje waait, dan hebben mensen zoals Rob en Riek ook een stuk minder last van rook. Maar stoken bij windstil weer, kan een bron van ellende zijn. Daarom is het in de gemeente Voorst niet meer toegestaan hout te stoken bij windstil weer en/of mist. Dat is door de gemeenteraad besloten en opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) die sinds 2023 van kracht is.
Check wat Stookwijzer adviseert
Maar hoe weet je als houtstoker wanneer je wel of juist niet mag stoken? Dat is eenvoudig: door te kijken op de Stookwijzer-app! Een kleine moeite voor jou, met een grote impact voor je buurt. Vul alleen je adres in en je ziet direct wat de situatie in jouw buurt is. Code rood? Vandaag even niet stoken. Code geel of oranje? Dan mag je je houtkachel of open haard gewoon gebruiken. Stook wel altijd met goed gedroogd, schoon hout. Zo beperk je de uitstoot van schadelijke stoffen en de overlast voor de buurt.
Meer weten over hout stoken of de APV? Kijk dan op www.voorst.nl/houtstook.
Wil je hierop reageren of ook jouw verhaal over dit onderwerp delen? Neem dan contact op met communicatie@voorst.nl.