Vanmiddag kwamen we samen voor een inspirerende netwerkbijeenkomst over mentale gezondheid. Gastspreekster Brankele Frank nam ons mee in haar verhaal en haar kennis over stress, burn-out en veerkracht. Ze koppelt neurobiologische inzichten aan herkenbare situaties en laat zien wat werkt om meer rust, energie en balans te vinden.
Wie is Brankele Frank?
Brankele studeerde neurobiologie in Amsterdam, Londen en Parijs en was docent aan de Universiteit van Amsterdam. Later werkte ze als strategische consultant en kreeg een burn-out. Lange dagen werken en veel druk droegen daar onder andere aan bij. Ondanks therapieën duurde het bijna twee jaar voordat ze hersteld was.
Ze besloot haar ervaringen te onderzoeken en schreef het boek Over de kop, waarin ze uitlegt wat een burn-out met je hersenen doet. Daarnaast maakt ze de podcast Let’s go Mental en geeft workshops over stress en burn-out. Brankele schrijft ook columns en vorig jaar won ze zelfs de finaleweek van De Slimste Mens.
Waarom is mentale gezondheid zo belangrijk?
Het blijkt dat mentale klachten steeds meer toenemen. Zo blijkt dat:
- 26% van de mensen psychische klachten heeft
- 8% uitvalt met een burn-out
- Een burn-out gemiddeld 242 dagen duurt
Het raakt ons of onze omgeving dus allemaal: we zien collega’s uitvallen, het zorgsysteem raakt overbelast en organisaties lopen vast als medewerkers langere tijd ziek zijn. Vooral jongeren ervaren veel druk door de 24-uurs economie, woningmarkt en verwachtingen en ideaalbeelden via onder andere sociale media waaraan ze willen voldoen.
Wat is een burn-out eigenlijk?
Van buiten zie je niets, maar van binnen voelt alles door elkaar geschud. Je kunt niet meer helder denken, je bent moe en je lichaam staat continu ‘aan’. Er zijn verschillende opvattingen over de term burn-out:
- Minimaal 6 maanden overspannen met vermoeidheid op de voorgrond
- Het is een werk gerelateerd fenomeen
- Het is een stressgerelateerd uitputtingssyndroom
Stress is niet altijd slecht: gezonde stress helpt je bijvoorbeeld om een deadline halen of een sprintje te trekken naar de trein. Maar chronische stress zorgt voor een vicieuze cirkel: slecht slapen, meer suiker en vetten eten, emotioneel labiel en vergeetachtig zijn. Cortisol, het stresshormoon, beïnvloedt je denken en emoties. Uiteindelijk kan chronische stress je ziek maken.
Hoe voorkom je een burn-out?
De verantwoordelijkheid ligt bij ons allemaal: individuen, organisaties en de maatschappij. Hoge werkdruk is niet de enige oorzaak. Het gaat om een combinatie van factoren. Een van de belangrijke stappen is dat je je eigen stresssignalen leert kennen: gedragsmatig, emotioneel, cognitief en fysiek.
Tips om stress te verminderen
- Knuffelen en aanraking: verlaagt cortisol
- De natuur in: bomen scheiden stoffen uit die je immuunsysteem helpen. En het brengt je tot rust.
- Ademhalingsoefeningen
- Wandelen
- Bewust zitten: bijvoorbeeld op een ballon of je handen
- Praat over je emoties: hoe specifieker je kunt benoemen, hoe beter je ermee omgaat
Tips voor organisaties
- Geef medewerkers ruimte voor ontspanning, door bijvoorbeeld tussen te middag te sporten
- Geeft ze een museumkaart als kerstgeschenk. Kunst bekijken geeft namelijk ontspanning.
- Stimuleer creatieve activiteiten
- Ga het gesprek aan: hoe gaat het écht?
- Gebruik bijvoorbeeld anonieme vragenlijsten om signalen op te vangen
Belangrijke inzichten uit de vragen
- Elke relativering van je gevoel is een bagatellisering van jezelf
- Hersenen kunnen herstellen na een burn-out, maar je kunt gevoeliger blijven voor stress
- Jongeren hebben het extra moeilijk door maatschappelijke druk, maar praten er wel vaker over
- Trauma en burn-out lijken op elkaar, maar ontstaan anders: trauma zoals een ongeluk is vaak acuut, burn-out is meer sluimerend en chronische stress
- Een burn-out hoeft geen nadeel te zijn bij sollicitaties: vaak ben je juist sterker en hebt jezelf beter leren kennen
Tot slot
Brankele benadrukt: “Als je geen rust neemt, doet je lichaam het voor je.” Haar missie is helder: kennis verspreiden over mentale gezondheid, zodat we samen werken aan een veerkrachtige samenleving.