“Hoe ziet de leefomgeving in de gemeente Voorst eruit in 2050?”
In de gemeente Voorst denken we na over de toekomst van onze leefomgeving. Hoe ziet gemeente Voorst eruit in 2050? Hoe willen we wonen? Waar is plek voor onze bedrijven? Voor recreatie, voor natuur, voor wegen, wandel - en fietspaden?
Om een antwoord op deze vraag te vinden, werkt de gemeente Voorst aan een nieuwe omgevingsvisie. De omgevingsvisie is een visie voor de lange termijn. De visie geeft richting aan de toekomstige ontwikkeling van de gemeente Voorst. In ons programma landelijk gebied hebben wij ons vooral gefocust op ons mooie buitengebied. Deze resultaten namen wij mee in de gesprekken die we de afgelopen periode voerden over de toekomst van onze dorpen en het landschap daaromheen. In de omgevingsvisie komen verschillende onderwerpen samen. Denk bijvoorbeeld aan wonen, verkeer, landschap, economie, klimaat, recreatie en meer. De omgevingsvisie beschrijft wat we op deze thema’s willen bereiken en wat daarvoor nodig is.
In verschillende stappen geven we vorm aan de leefomgeving van 2050:
1. Analyse (mei - augustus 2025):
In 2025 hebben we een grondige analyse gedaan van wat er al is en welke uitdagingen op ons afkomen. Het resultaat is het 'Portret van de gemeente Voorst (pdf - 19,7 MB) ', een uitgangspuntennotitie waarin wij de belangrijkste vraagstukken benoemen waar de omgevingsvisie antwoord op moet geven.
2. Koers bepalen (september 2025 - januari 2026):
- Het Portret van de gemeente Voorst is gebruikt als basis voor fase twee. Het portret zorgde ervoor dat iedereen dezelfde basisinformatie heeft. Ook was het een hulpmiddel voor het gesprek met de samenleving. In deze fase bepaalden we de gewenste koers richting 2050. We verkenden dit via drie verschillende scenario’s. Alle drie deze scenario’s schetsten een ander toekomstbeeld van onze gemeente. De scenario’s waren niet gemaakt om te zeggen wat er gaat gebeuren, maar om ons te helpen praten over wat er kan gebeuren. De scenario’s verschilden bewust van elkaar. Tegelijkertijd golden voor alle drie de scenario’s wel een paar vaste uitgangspunten: dat waren keuzes die vaststonden óf die de gemeente zeker wilde of moest maken. Wilt u meer lezen over de drie scenario’s? Scrol dan verder naar beneden op deze pagina.
- Het portret en de scenario's zijn breed besproken met inwoners, stakeholders, dorpsbelangenverenigingen, ondernemers, agrariërs, jongeren, regionale partners en met de raad. Dit hebben wij gedaan door inloopbijeenkomsten te organiseren, digitale peilingen te doen (inwonerspanel en Swipocratie) en door gesprekken met leerlingen van het Zone.college te voeren. De bijgevoegde participatienota (pdf - 7,7 MB) geeft inzicht in de inrichting, uitvoering en opbrengsten van de participatie tot dit moment. We vullen de participatienota tijdens het vervolgtraject van de omgevingsvisie aan met de opbrengst van de volgende participatieronde.
- Op basis van de uitkomsten van de participatie en de lokale opgaven, hebben wij de hoofdlijnennotitie (pdf - 0,4 MB) samengesteld. Deze bestaat uit een toekomstverhaal en een drietal kernambities die richting geven aan de gebiedsgerichte uitwerking:
- Sterke kernen, goed wonen
- Toekomstgericht werken en ondernemen
- Landschap als drager van de leefomgeving
Wilt u meer lezen over de hoofdlijnennotitie en de drie kernambities? Scrol dan verder naar beneden op deze pagina.
3. Ontwerp-omgevingsvisie (februari - december 2026): De laatste fase staat in het teken van het opstellen van de ontwerp-omgevingsvisie, inclusief gebiedsgerichte keuzes per deelgebied, een integrale visiekaart en een uitvoeringsplan. In deze fase krijgt u opnieuw de kans om te reageren.
In de tweede participatieronde kunt u op informele wijze reageren op de gebiedsgerichte uitwerkingen en de visiekaart. De data voor de tweede participatieronde worden op een later moment bekend gemaakt. Met de participatieopbrengsten scherpen we het concept aan en maken we de ontwerp-omgevingsvisie klaar voor de terinzagelegging. Bij de terinzagelegging kunt u met een formele zienswijze een reactie geven op de ontwerp-omgevingsvisie. In een nota van beantwoording brengen we in beeld welke zienswijzen ingediend zijn en hoe deze al dan niet verwerkt zijn in de uiteindelijke omgevingsvisie die ter besluitvorming naar de gemeenteraad gaat.
Hoofdlijnennotitie met drie kernambities
De hoofdlijnennotitie bevat een duidelijk, integraal en toekomstbestendig verhaal
De hoofdlijnennotitie begint met het toekomstverhaal: hoe ziet de gemeente Voorst er in 2050 uit? Het toekomstverhaal voor onze gemeente is dat wij het groene hart van de Regio Stedendriehoek zijn gebleven én dit hebben versterkt. De woonopgave vond plaats met een passende groei van ongeveer 3.000 extra woningen en met het onvoorwaardelijke behoud en de versterking van de landelijke en dorpse identiteit. De bevolkingsopbouw is divers gebleven en de doorstroming is gestimuleerd. Het voorzieningenaanbod is sterk gebleven, waardoor de leefbaarheid is behouden en de sociale samenhang sterk bleef. De stationsomgevingen in Twello, Klarenbeek en Voorst-Empe zijn doorontwikkeld tot multifunctionele vervoersknooppunten, waarbij lopen, fietsen en openbaar vervoer centraler zijn komen te staan (STOMP-principe). Ook is de gemeente Voorst in 2050 grotendeels duurzaam en klimaatbestendig, met lokaal opgewekte energie. De gemeente is economisch vitaal en in balans gebleven, de circulaire economie is verstevigd en de landbouwsector heeft een duurzame transitie doorgemaakt, met toekomstbestendige bedrijfsmodellen. Het bodem- en watersysteem en ook de landschappelijke kwaliteiten, vormen de basis voor ruimtelijke keuzes. Door gebiedszonering - zoals de groene hart (groene buffer) en het mozaïeklandschap (middengebied) - is een evenwichtige ruimtelijke structuur ontstaan die zowel regionale woningbouwopgaven als natuurdoelen ondersteunt.
Kernambitie: sterke kernen, goed wonen
De gemeenteraad heeft een (vanuit de verscheidenheid aan regionale opgaven) strategische groeiopgave voor woningbouw aangegeven, met een bandbreedte van 2.000 tot 4.000 woningen. Uit de participatieopbrengst is er draagvlak voor het toevoegen van ongeveer 3.000 woningen. Met de ambitie om groei als middel te gebruiken en om leefbaarheid en voorzieningen te behouden. Gericht op starters, senioren en compacte en betaalbare woningen. Ruimtelijk ligt de focus in principe op inbreiding en verdichting. Bij dergelijke aantallen is ook uitbreiding noodzakelijk, waarbij het principe 'groen groeit mee' geldt. Er wordt gewerkt aan een gelaagde voorzieningenstructuur:
- Twello (centrumfunctie met compleet aanbod);
- Voorst, Klarenbeek, Terwolde (basisniveau aan voorzieningen);
- Dorpen (ontmoetingsfunctie).
Om deze ambitie te realiseren, zorgen wij voor een gezonde leefomgeving en een klimaatrobuuste inrichting van de openbare ruimte. Bij deze ambitie hoort ook het behoud van cultureel erfgoed en het multifunctioneel gebruik van maatschappelijke gebouwen en accommodaties.
Kernambitie: toekomstgericht werken en ondernemen
De gemeenteraad heeft aangegeven de lokale economie te versterken, als een middel om de leefbaarheid van kernen en landelijk gebied te behouden en te versterken. Dit gebeurt met een kwantitatieve bandbreedte van 24 tot 31 ha. Als hoofdlijn is opgehaald om de vier economische pijlers (sterk MKB, ondernemen in het landelijk gebied, ondernemende dorpen en vrijetijdseconomie) door te ontwikkelen. Ruimtelijk worden bestaande werklocaties verbeterd via herstructurering en intensivering. Uitbreiding vindt plaats bij bedrijventerrein Engelenburg en Luchthaven Teuge, waarbij de luchthaven ruimte biedt voor luchtvaart gebonden bedrijvigheid, educatie en innovatie, recreatie en zorg en veiligheid. De circulaire economie wordt verder gestimuleerd nabij De Kar. Een duidelijke lijn is ook om geen XXL-logistieke/distributie bedrijven te huisvesten, want die passen niet in het Voorster landschap. Er is veel draagvlak om te werken aan een mobiliteitstransitie waarbij lopen, fietsen en het openbaar vervoer meer aandacht krijgen. Dit vraagt om de versterking van stationsgebieden en om deze verder te ontwikkelen tot vervoersknooppunten en gemengde gebieden (wonen, werken en recreatie). Tot slot is een sterke inzet op de opwek van duurzame energie opgehaald.
Kernambitie: landschap als drager van de leefomgeving
De gemeenteraad heeft aangegeven bij de verstedelijkingsvraagstukken rekening te houden met het versterken van het landschap. Het gaat hierbij om een kwantitatieve opgave met een bandbreedte van 200-400 ha. Aan de hand van de landschappelijke zonering (zoals bij het Programma Landelijk Gebied vastgesteld) wordt hieraan verder gewerkt (groene buffer, productieve groene zones en middengebied). Het principe 'groen groeit mee' geldt bij alle uitbreidingen. Daarbij is er oog voor de klimaatopgaven, waarmee onder andere wordt gewerkt aan het vergroten van de sponswerking en versterken van de biodiversiteit. Het bodem- en watersysteem is het vertrekpunt voor alle ruimtelijke keuzes. Hierbij bouwen wij vooral in de hogere gebieden en niet in de laag gelegen gebieden.
Nadere toelichting drie scenario's
Van dinsdag 4 november tot en met vrijdag 28 november hielden we een uitgebreide participatieronde, waarbij we alle inwoners van onze gemeente vroegen om hun mening te geven over drie scenario's. De scenario's schetsten elk sterk verschillende toekomstbeelden van onze gemeente. Deze scenario's verschilden bewust van elkaar. Tegelijkertijd golden voor alle drie de scenario's wel een paar vaste uitgangspunten: dat zijn keuzes die vaststaan óf die de gemeente zeker wil of moet maken.
De scenario's waren bedoeld om bouwstenen op te halen voor de omgevingsvisie. U hoefde niet één scenario te kiezen. Het was puur een hulpmiddel om het gesprek op gang te brengen over onze gezamenlijke toekomst. De geschetste scenario's helpen ons om mogelijke ruimtelijke keuzes te verkennen. Het is dus goed mogelijk dat u in meerdere scenario's positieve of juist negatieve punten vond zitten. Via onze digitale vragenlijst en onze swipocratie kregen inwoners de mogelijkheid om deze losse elementen te beoordelen.
Scenario 1: Ontspannen woongemeente Voorst
In scenario 1 staan woonkwaliteit en het landschap centraal. Voorst wordt een woongemeente. Er worden veel nieuwe woningen gebouwd: 4.000 woningen. Deze zijn voor mensen die nu al in de gemeente wonen én voor mensen van buiten. Woningbouw vindt vooral plaats in en rondom Twello, Voorst en Klarenbeek. Vanuit de woning zijn belangrijke voorzieningen in de gemeente en daarbuiten goed bereikbaar per fiets, OV en (elektrische) auto. Groen in de openbare ruimte en op/bij woningen maakt de woonomgeving goed voorbereid op het veranderende klimaat.
Voorzieningen zoals sport en cultuur groeien mee met het aantal inwoners. Je kunt overal in de gemeente genieten van natuur, bijvoorbeeld op wandelpaden. De economie verandert en richt zich steeds meer op diensten (kantoren, zorg, winkels). Meer mensen werken vanuit huis of buiten de gemeente en er is weinig ruimte voor nieuwe bedrijventerreinen. De landbouw blijft een belangrijke sector en richt zich op duurzame methoden en extra inkomsten, zoals recreatie of zorg.
Scenario 2: Dynamisch knooppunt in het groen
In scenario 2 vormt de gemeente Voorst een levendige gemeente in de regio. De gemeente heeft een sterke economie: bedrijven werken duurzamer en gebruiken nieuwe technieken. Daarbij komt er ook extra ruimte voor bedrijven. Er komen 3.000 nieuwe woningen. Deze zijn (met name) bedoeld voor jongeren en starters. Een groot deel van de nieuwe woningen komen bij de stations. De stations worden plekken waar je makkelijk overstapt op de fiets, bus of deelauto.
Woningen worden vooral in de dorpen gebouwd. Zo blijft het buitengebied open en groen. De landbouw werkt moderner en duurzamer. Er komt meer ruimte voor wonen en werken. Ook wordt er gewerkt aan groene zones. Het midden van de gemeente wordt een groot gebied voor recreatie, voor inwoners en bezoekers. Recreatie en toerisme groeien, met meer campings en buitenactiviteiten. Het landschap helpt ook om water op te vangen en om duurzame energie op te wekken.
Scenario 3: Lokale en landschappelijke kracht
In scenario 3 staat de eigen kracht van de dorpen en de natuur centraal. Keuzes worden gemaakt met respect voor de natuur, de bodem en het water. Er komen 2.000 nieuwe woningen. Deze worden eerlijk over de dorpen verdeeld. De woningen zijn vooral bedoeld voor mensen die hier al wonen en een huis zoeken. De woningen bestaan ook uit nieuwe en bijzondere woonvormen. Bedrijventerreinen worden groener en duurzamer gemaakt. Verspreid over de dorpen blijft er ruimte voor werken.
De kracht van de gemeente komt van inwoners, ondernemers en verenigingen. Energie wordt lokaal opgewekt, bijvoorbeeld door kleine energeicoöperaties van inwoners. De dorpen zijn goed met elkaar verbonden. Het vervoer is schoner en wordt lokaal georganiseerd en gedeeld. De landbouw blijft een belangrijke sector. Boeren werken samen met de natuur en herstellen oude landschappen, zoals beekjes en bosjes. Er is ruimte voor recreatie en toerisme als dit past bij het herstel van de natuur.
Blijf op de hoogte
Via deze projectpagina, sociale media, het Voorster Nieuws communiceren we over de voortgang en de verschillende participatiemomenten. Ontvangt u de informatie liever in uw mailbox? Meld u dan aan voor de nieuwsbrief over de Omgevingsvisie