Landschappelijke winst met functieverandering

De schaalvergroting in de landbouw is een doorgaande trend. Er zijn minder, maar grotere landbouwbedrijven. Hierdoor neemt de druk op het buitengebied toe, maar het biedt ook mogelijkheden tot het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit.

Regeling functieverandering

Door de schaalvergroting komen erven en agrarische gebouwen vrij. Het in juni 2005 vastgestelde streekplan Gelderland biedt mogelijkheden voor het hergebruik van de agrarische gebouwen in het buitengebied. De functie van het gebouw verandert dan bijvoorbeeld naar wonen of werken. We werkten dit beleid op regionaal niveau uit in het rapport ‘Waar de stallen verdwijnen: Oude erven, nieuwe functies (pdf - 1,3 MB) ’. U vindt hierin de regels die van toepassing zijn bij functieverandering. Het zijn vooral kwantitatieve regels: hoeveel moet er gesloopt worden in ruil voor een woning of meerdere woningen. De kwalitatieve regels, de voorwaarden, het proces en de regels over verevening werkten we op gemeentelijk niveau uit in:

Versterking huidige kwaliteiten van de gemeente

Het belangrijkste bij functieverandering is en blijft altijd het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit. Hierbij kunt u denken aan een gevarieerd landschap, natuurgebieden en cultuurhistorisch waardevolle gebouwen. Het landschap is bepalend geweest voor het ontstaan van nederzettingen. De relatie met het landschap is nog steeds goed zichtbaar en dat geeft de gemeente Voorst haar eigen identiteit. Bij alle vormen van functieverandering nemen we het karakter en de diversiteit per gebied als uitgangspunt en proberen we dit te versterken. De bestaande cultuurhistorische en landschappelijke karakteristieken zijn de basis voor nieuwe ontwikkelingen. De notitie ruimtelijke kwaliteit veranderende erven en het landschapsontwikkelingsplan ‘Van Veluwe tot IJssel’ (zie: programma Mooi Voorst) geven richting aan het functieveranderingsplan. De erfstructuur moet altijd verbeteren door het plan. Bijvoorbeeld door het verbeteren van ensemble gebouwen, verharding en erfbeplanting. In alle gevallen dient de erfstructuur verbeterd te worden (ensemble gebouwen, verharding en erfbeplanting) en daarnaast dient -bij voorkeur aansluitend aan het erf- natuurontwikkeling plaats te vinden in combinatie met landschapsversterking en bij voorkeur recreatief medegebruik. De bijdrage die functieverandering levert aan de kwalitatieve verbetering van het erf en de omgeving wordt ‘verevening’ genoemd.

Visie, creativiteit en inventiviteit

Met functieverandering kan dus de eigen identiteit van de gemeente Voorst worden versterkt door te kiezen voor inspirerende gebouwen en het toevoegen van nieuwe ruimtelijke kwaliteiten die passen binnen het landschap. Gebouwen zijn met elkaar én met het erf en het omringende landschap verweven. Duidelijkheid moet er zijn over de ordening, vorm en functie van de gebouwen, het groen en het water op een erf en in het omliggende landschap. Of ideeën voor een functieverandering daadwerkelijk tot realisering komen, is voor een zeer groot deel afhankelijk van de visie, creativiteit en inventiviteit van de initiatiefnemer en zijn adviseurs. Wij zien functieverandering als een unieke kans, waarbij ons ambitieniveau voor het bereiken van kwaliteit hoog ligt.